Aleksander Jagiellończyk

Aleksander Jagiellończyk (1461-1506), syn Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki, wielki książę litewski od 1492 i król polski od 1501. Objęcie przezeń rządów na Litwie, przy równoczesnym wstąpieniu na tron polski Jana III Olbrachta, oznaczało zerwanie na kilka lat unii personalnej Litwy z Polską. W 1492 wydał przywilej, który potwierdzał i wydatnie zwiększał dotychczasowe prawa i wolności panów litewskich, poszerzając prerogatywy rady wielkoksiążęcej. Przywilej ograniczał władzę wielkiego księcia i podkreślał separatyzm litewski w polityce zagranicznej. Aleksander prowadził wojny z Moskwą W latach 1492-1494 i 1500-1503, zakończone niekorzystnymi dla Litwy traktatami pokojowymi, na mocy których utraciła ona tereny na wschód od środkowego Dniepru. W 1499, wobec zbliżającej się ponownej wojny z Moskwą, zacieśnił przymierze Litwy z Polską. Na poprawę stosunków litewsko-moskiewskich nie wpłynęło nawet małżeństwo zawarte przez Aleksandra z córką wielkiego księcia moskiewskiego Iwana III Srogiego. Kandydując do tronu polskiego, w akcie mielnickim, wydanym 1501 wyraził zgodę na zacieśnienie unii personalnej z Polską, przez przyjęcie zasady wyboru wspólnego władcy dla Litwy i Korony, oraz na oddanie całej władzy ustawodawczej senatowi. W latach 1501-1503 przebywał na Litwie, przekazując rządy w Koronie przedstawicielom senatu. Powrócił do Polski w 1503, po zawarciu pokoju z Rosją i Turcją. Wykorzystując antymagnackie nastroje szlachty, podpisał 1504 konstytucje sejmu piotrkowskiego i 1505 sejmu radomskiego, co doprowadziło do załamania oligarchii magnackiej i powstania ustroju demokracji szlacheckiej. Aleksander prowadził aktywną politykę bałtycką, popierał Hanzę i Szwecję przeciw Danii, dążył do stworzenia koalicji antykrzyżackiej i przygotowywał się do wojny z zakonem. Zainicjował budowę wielu obiektów w Wilnie, m.in.: kościoła Św. Anny, klasztoru Dominikanów, domu gościnnego dla kupców moskiewskich, rozpoczął budowę miejskich murów obronnych. Zmarł bezpotomnie, przekazując testamentem wszystkie swe dobra na Litwie i w Koronie bratu i następcy - Zygmuntowi I Staremu.

Kontakt z adminem serwisu? Kliknij tutaj!

 Zakaz kopiowania tresci!
Kaszuby # Tlen # Audi # VW # Reklama Internetowa # Promocja Stron # Julia # Gloria # Gaja # Franciszek # Ewelina # Dominika # Arek # Andrychów # Przyroda